NOTA TINGKATAN 4

 

IBADAT

 

1. LAMBAIAN KA'ABAH

 

1.       MAKSUD HAJI :

         mengunjungi Baitullahilharam di Makkah kerana mengerjakan ibadat tertentu pada masa tertentu dan syarat-syarat tertentu

.

2.       MAKSUD UMRAH :

         menziarahi kabah pada bila-bila masa untuk mengerjakan ibadat tertentu dengan syarat-syarat tertentu

 

3.       HUKUM MELAKSANAKAN HAJI :

         Wajib :       

       bagi yang mampu dan cukup syarat

       bernazar

         Sunat :       

       bagi kanak-kanak yang belum baligh

       haji kali ke-2

 

4.       DALIL

 

 

 

 

5.       UPAH HAJI

         MAKSUD :

       Melakukan ibadah haji bagi pihak orang lain

         SYARAT MEWAKILKAN HAJI

       telah meningal dunia

       tidak mempunyai keupayaan fizikal

         HIKMAH DIHARUSKAN UPAH HAJI

       memberi peluang kepada orang sakit yang tidak ada harapan sembuh dapat mengupah orang lain mengerjakan haji bagi pihaknya

       orang tua yang hilang upaya dapat mengupah orang lain mengerjakan haji bagi pihaknya

       memberi peluang kepada anak atau ahli keluarganya berbakti kepada ibu bapa atau keluarga yang telah meninggal dunia

 

6.       HIKMAH HAJI

         BAGI INDIVIDU :

       menghapuskan dosa-dosa kecil

       membersihkan jiwa daripada maksiat

       meningkatkan keimanan

       mengingati sejarah kecemerlangan tamadun islam

         BAGI MASYARAKAT :

       saling berkenalan sesama umat islam

       membantu mempertingkatkan ekonomi umat islam

       mengadakan perbincangan mengenai permasalahan umah

       membentuk pakatan bersama menghadapi musuh islam

 

7.       SYARAT WAJIB HAJI DAN UMRAH :

1.      Islam

2.      Baligh

3.      Akil

4.       Merdeka

5.      Berkemampuan :

       Syarat-syarat berkemampuan:

-          sihat tubuh badan

-          cukup perbelanjaan pergi balik dan untuk keluarga

-          kenderaan selamat

-          terjamain keselamatan semasa perjalanan dan mengerjakan haji

-          dapat izin suami bagi isteri dan ditemani 2 muhram

 

8.       RUKUN HAJI

1.      Niat

         Niat melakukan haji dan dilakukan di miqat manani tertentu( tempat niat )

2.      Wukuf di padang arafah pada 9 zulhijjah

         Berada di padang arafah walaupun sekejapm antara gelincir matahari hari 9 zulhijjah hingga terbit fajar hari 10 zulhijjah

3.      Tawaf di kabah 7 kali

         Mengelilingi baitullah sebanyak 7 kali dengan syarat-syarat tertentu

         Dilakukan selepas wukuf di arafah bagi haji dan selepas niat ihram bagi umrah

         JENIS-JENIS :

1.       Tawaf qudum

-        Tawaf selamat datang

-        Sunat dilakukan bagi yang baru sampai ke mekah

2.       Tawaf ifadhah

-        Tawaf rukun dan wajib

3.       Tawaf widak

-        Tawaf selamat tinggal

-        Sunat dilakukan bagi hendak meninggalkan kota mekah

4.       Tawaf sunat

-        Tawaf yang boleh dilakukan bila-bila masa

5.       Tawaf nazar

-        Wajib dilakukan bagi yang bernazar untuk melakukan tawaf

         SYARAT-SYARAT :

-        Menutup aurat

-        Suci daripada hadas

-        Dilakukan sebanyak 7 kali mengelilingi ka'abah

-        Dimulakan dengan penjuru hajar aswad

-        Mengirikan ka'abah

-        Dilakukan di dalam kawasan masjidil haram

4.      Sai

         Berjalan berulang alik dari bukit safa ke bukit marwa sebanyak 7 kali

         Dilakukan selepas tawaf

         SYARAT-SYARAT :

-          Dimulakan dari bukit safa dan berakhir di bukit marwa

-          Dilakukan sebanyak 7 kali dengan yakin

-          Dilakukan selepas tawaf rukun

-          Dilakukan dengan perjalanan biasa

-          Memulakan niat sai'e semasa mula di bukit safa

5.      Bercukur

         Bergunting rambut sekurang-kurangnya 3 helai

6.      Tertib

         Rukun haji dan umrah yang dilakukan hendaklan dengan susunan yang betul

 

9.       RUKUN UMRAH

1.       Niat

2.       Tawaf di ka'bah 7 kali

3.       Sa'i

4.       Bercukur

5.       Tertib

 

10.       HIKMAH DIANJURKAN RUKUN-RUKUN HAJI DAN UMRAH

         Niat :

       Dapat menumpukan sepenuh perhatian kepada allah dengan mengetepikan segala kemewahan hidup yang dinikmati sebelum

       Dapat memikirkan kebesaran dan keagungan serta mengharapkan keredhan allah

         Wukuf :

       Mengingatkan semula tempat pertemuan nabi adam denga hawa setelah mereka berpisah

       Menimbulakan keinsafan kepada jemaah haji bahawa manusia adalah sama disisi allah

         Sa'e :

       Mengambil iktibar daripada peristiwa yang berlaku kepada siti hajar yang berusaha mencari air untuk anaknya nabi ismail

       Mendidik manusia supaya tabah dan cekal dalam melakukan sesuatu

         Bercukur :

       Sebagai simbol membersihkan diri daripada segala sifat tercela yang terdapat pada diri seseorang

       Menghapuskan dosa

         Tertib :

       Dapat melakukan ibadat samada ibadat wajib atau sunat dengan mengikut susunannya

 

 

11.       PERKARA WAJIB HAJI ( AMALAN WAJIB HAJI )

         MAKSUD PERKARA WAJIB HAJI:

-          Amalan yang wajib dilakukan oleh setiap orang uang mengerjakan ibadat haji. Jika tertinggal salah satu daripada wajib haji, hajinya sah tetapi dikenakan dam atau denda mengikut kadar yang ditentukan

         PERKARA / AMALAN WAJIB HAJI

1.       Berniat ihram di miqat

2.       Bermalam di muzdalifah

3.       Melontar jamratul aqabah

4.       Bermalam di mina

5.       Melontar ketiga-tiga jamrah ( jamratul ula, jamratul wusta dan jamratul aqabah )

6.       Meninggalkan perkara-perkara yang dilarang semasa ihram

 

12.       Perkara Wajib Umrah :

         berniat ihram di miqat

         meninggalkan perkara-perkara yang dilarang semasa ihram

 

13.       PERKARA SUNAT HAJI :

         mandi ketika hendak berniat ihram dimiqat

         sembahyang dua rekaat sebelum berniat ihram

         memakai pakaian ihram berwarna putih

         memotong kuku dll.

 

14.       PERKARA-PERKARA YANG DILARANG SEMASA BERIHRAM

         memakai pakaian yang berjahit (bagi lelaki)

         memakai wangi-wangian

         memotong kuku

         memotong rambut / menghilangkan mana-mana bulu anggota badan

         menutup kepala (bagi lelaki)

         menutup muka dan dua tapak tangan (bagi wanita)

         memakai minyak rambut di kepala atau janggut

         mencabut atau memotong tumbuh-tumbuhan di tanah haram

         berburu binatang buruan darat

         bernikah atau menikahkan

         melakukan prkara yang mendorong kepada persetubuhan

         bersetubuh

 

15.       HIKMAH DIADAKAN LARANGAN IHRAM :

         manusia adalah sama sahaja disisi Allah

         memberi latihan kepada jemaah haji supaya menghargai makhluk lain

         menguji keimanan dan kesabaran manusia dalam melakukan ibadat kepada Allah

         jemaah haji dapat menumpukan perhatian kepada ibadat haji

 

 

 

16. JENIS / CARA MENGERJAKAN IBADAT HAJI

 

HAJI IFRAD

 

MAKSUD :

  • Mengerjakan amalan haji dan umrah secara berasingan, samada melakukan umrah sebelum masuk bulan haji atau mengerjakan haji dahulu diikuti mngerjakan umrah.

KEBAIKAN / KEKURANGAN MELAKSANAKAN HAJI INI :

  • lebih afdhal

  • tidak dikenakan dam

  • tetapi jemaah haji perlu mengambil masa yang panjang untuk mengerjakan haji

 

HAJI TAMATTUK

 

MAKSUD :

  • Mengerjakan umrah terlebih dahulu pada bulan haji diikuti dengan mengerjakan haji.

 

 

 

KEBAIKAN / KEKURANGAN MELAKSANAKAN HAJI INI :

  • memberi kelapangan dan keselesaan kepada jemaah haji dalam mengerjakan ibadat haji

  • jemaah haji boleh meninggalkan ihram dengan segera

  • tetapi dikenakan dam

 

HAJI QIRAN

 

MAKSUD :

  • Mengerjakan ibadat haji dan umrah secara serentak.

 

 

 

 

KEBAIKAN / KEKURANGAN MELAKSANAKAN HAJI INI :

  • memberi kesenangan dan kemudahan kepada jemaah haji

  • mengambil masa yang singkat untuk mengerjakan haji dan umrah

  • tetapi dikenakan dam

 

17.       DAM

         MAKSUD :

Denda yang dikenakan kepada orang yang melakaukan kesalahan semasa mengerjakan haji atau umrah kerana meninggalkan perkara-perkara wajib haji atau wajib umrah atau melakukan perkara-perkara yang dilarang semasa ihram.

 

         JENIS-JENIS DAM

1.      TERTIB TAKDIL

         MAKSUD :

-            Dam yang dibayar mengikut susunan atau membayarnya mengikut nilaian harga dam

         JENIS KESALAHAN YANG DIKENAKAN DAM INI

a.       Melakukan persetubuhan yang merosakkan haji sebelum tahallul awal

         CARA PEMBAYARAN DAM / DENDA YANG DIKENAKAN

        Menyembelih seekor unta

        Menyembelih seekor lembu

        Menyembelih 7 ekor kambing

        Membeli makanan dengan nilai harga seekor unta dan diberi makanan tadi kepada fakir miskin di mekah

        Berpuasa mengikut jumlah bilangan cupak makanan yang dibeli dengan nilai harga seekor unta

b.       Dikepung atau ditahan sebelum masuk ke mekah setelah berniat ihram

         CARA PEMBAYARAN DAM / DENDA YANG DIKENAKAN

        Menyembelih seekor kambing

        Membeli makanan dengan nilaian harga yang sama dan disedekahkan kepada fakir miskin

        Berpuasa dengan bilangan hari sama dengan bilangan cupak makan yang dibeli bagi harga seekor kambing

 

2.      TERTIB TAKDIR

         MAKSUD :

-            Dam yang dibayar mengikut susunan atau membayarnya mengikut kadar yang yang ditentukan mengikut kemampuan

         JENIS KESALAHAN YANG DIKENAKAN DAM INI

a.       Mengerjakan haji tamattuk atau haji qiran

b.       Tidak wukuf di padang arafah

c.       Tidak melakukan perkara wajib haji seperti tidak melontar jumrah dan tidak berihram di miqat

d.       Tidak melakukan tawaf widak

         CARA PEMBAYARAN DAM / DENDA YANG DIKENAKAN

        Menyembelih seekor kambing

        Berpuasa selama 10 hari iaitu 3 hari di mekah dan 7 hari setelah pulang ke kampung

 

3.      TAKHYIR TAKDIL

         MAKSUD :

-            Membayar dam dengan cara memilih mana-mana jenis dam yang ditetapkan syarak dan boleh membayarnya mengikut nilaian harga dam

         JENIS KESALAHAN YANG DIKENAKAN DAM INI

a.       Memburu dan mengusir binatang buruan darat yang halal dimakan

b.       Memutung, menebang atau mencabut tumbuh-tumbuhan atau pokok di tanah haram yang tumbuh sendiri

         CARA PEMBAYARAN DAM / DENDA YANG DIKENAKAN

-            Menyembelih binatan yang sama bandingan dengan binatang yang telah diburu

-            Memberi sedekah makanan kepada fakir miskin mengikut nilai binatang yang disembelih

-            Berpuasa mengikut bilangan cupak makanan yang boleh dibeli mengikut nilai binatang sembelihan

 

4.      TAKHYIR TAKDIR

         MAKSUD :

-            Membayar dam dengan cara memilih mana-mana jenis dam yang ditetapkan syarak, atau membayarnya mengikut kadar yang ditentukan mengikut kemampuan

         JENIS KESALAHAN YANG DIKENAKAN DAM INI

a.       Memotong / mencabut rambut / bulu pada mana-mana bahagian tubuh badan

b.       Mengerat kuku / menaggalkannya

c.       Memakai pakaian yang dilarang semasa ihram

d.       Memakai minyak pada rambut / janggut / misai

e.       Memakai bau-bauan pada pakaian / badan

f.        Melakukan perkara-perkara yang boleh mendorong kepada persetubuhan

g.       Melakukan persetubuhan kali kedua selepas persetubuhan yang merosakkan haji

h.       Melakukan persetubuhan selepas tahallul pertama

         CARA PEMBAYARAN DAM / DENDA YANG DIKENAKAN ( dibenarkan memilih mana-mana cara berikut )

-            Menyembelih seekor kambing

-            Bersedekah kepada enam orang fakir miskin, tiap-tiap seorang 2 cupak

-            Berpuasa selama 3 hari

 

 

 

18.       HIKMAH DIANJURKAN DAM SEMASA MELAKSANAKAN HAJI

          melatih manusia sentiasa bertanggungjawab terhadap segala kekurangan dalam ibadat

          supaya sentiasa menjaga disiplin semasa menunaikan ibadat haji

          supaya bersungguh-sungguh menumpukan perhatian semasa menunaikan ibadat haji

          supaya dapat menunaikan ibadat haji dengan teratur